wtorek, 2 sierpnia 2016

Sekrety kwiatów #4: Dziwaczek Jalapa

kwiaty dziwaczka i jego tajemnice
Które z kwiatów ozdobnych, jeśli nie jednoroczne, potrafią dostarczyć tylu wrażeń ogrodnikom w trakcie jednego tylko sezonu? Siła jednorocznych tkwi głównie w szybkości z jaką z wysianych wiosną nasion możemy uzyskać kwitnącą dżunglę: wystarczy kilka miesięcy i rabaty wybuchają kolorami i zapachami, a w tym natłoku wrażeń nietrudno przeoczyć niektóre z tajemnic, jakie skrywają kwiaty. Niektóre z nich to prawdziwe dziwaki - a największym z nich wszystkich jest dziwaczek Jalapa.



bukiet kolorowych dziwaczków jalapa
Roślina - kameleon: dziwaczek Jalapa potrafi zachwycić intensywnością kolorów i zmiennymi kwiatami

Wiele gatunków roślin ozdobnych zachwyca bogactwem odmian różniących się wielkością, pokrojem, kolorem kwiatów lub liści czy porą kwitnienia. Uprawiany u nas zwykle jako roślina jednoroczna dziwaczek Jalapa (Mirabilis jalapa) na ich tle wydaje się nie mieć zbyt wiele do zaoferowania, w końcu wyróżniającą go cechą jest „jedynie” zróżnicowana barwa kwiatów. Jednak swoją główną zaletę dziwaczki potrafią manifestować ze zdumiewającą mocą: poszczególne rośliny zakwitają na biało, kremowo, cytrynowo, purpurowo, jasnofioletowo lub czerwono. Co więcej, nawet kiedy pierwsze rozwijające się kwiaty będą – przykładowo - śnieżnobiałe, nigdy nie wiadomo jakiego koloru będą następne. Może pokryją się niespodziewanie różowymi kropkami i łatkami? A może będą dwukolorowe? Mogą nawet uznać, że biel w tym sezonie jednak wyszła z mody i początkowo biało kwitnący dziwaczek w trakcie swojego wzrostu zmieni swoją kwiatową kreację na bardziej modną: żółtawą albo liliową. Chociaż pojedyncza roślina od pełni lata aż do pierwszych przymrozków obsypuje się setkami kwiatów, tak samo jak wszystkie mogą być dokładnie tej samej barwy, tak samo każdy z nich może być niepowtarzalny.

Bo z dziwaczkiem to nigdy nie wiadomo jaki jest jego plan życie, taki z niego dziwak.

Ta zwariowana karuzela kolorów serwowana przez dziwaczka wprawiła w osłupienie genetyków i wywróciła proste mendlowskie prawa dziedziczenia do góry nogami. Zbuntowane dziwaczki zarezerwowały sobie tym samym miejsce wśród organizmów modelowych, zachęcając naukowców do zgłębiania ich tajemnic. A to tylko jeden z sekretów tej rośliny!

białe kwiaty dziwaczkafioletowe kwiaty dziwaczka

różowe kwiaty dziwaczkażółte kwiaty dziwaczka
 Każdy dziwaczek może zakwitnąć tylko na jeden kolor....

mirabilis jalapa
... ale na jednej roślinie mogą się też rozwinąć wielokolorowe kwiaty

Często sprzedawcy nasion dziwaczka reklamują go jako roślinę o kwiatach świecących w ciemności, jakby mało miał jeszcze zalet. Wszystkich rozczarowanych ogrodników, którzy takiego zjawiska nie zaobserwowali i są przekonani, że dali się nabić w butelkę mogę uspokoić, ponieważ rzeczywiście jest to prawda – sęk w tym, że napisana drobnym druczkiem. Dziwaczki wiodą zdecydowanie nocne życie i chociaż w słoneczne dni ich kwiaty pozostają zamknięte, to wieczorami stroją się w swoje multikolorowe kreacje i olśniewają rabaty kolorami. Olśniewają, a nawet same zdumiewająco świecą, jednak tylko w świetle ultrafioletowym. Dla nocnych owadów zapylających, które potrafią to zobaczyć, wizyta w ogrodzie z dziwaczkami musi być zatem jak wyjście na wyjątkowo szaloną noc w dyskotece. My także będziemy mogli to docenić, jeśli zabierzemy bukiet dziwaczków do miejsca wypełnionego światłem ultrafioletowym.

dziwaczek ultrafiolet
Niekiedy świecące wzory na kwiatach dziwaczka można dostrzec nawet w zwykłym świetle

Dziwaczki jak mało które kwiaty zadowolą zarówno ogrodnika-imprezowicza jak i ogrodnika-naukowca, odkrywając swoje tajemnice dla wszystkich żądnych wrażeń wielbicieli kwiatów. W końcu potrafią wywołać gorączkę sobotniej nocy nie tylko w laboratorium, lecz także w każdym ogrodzie!

Sekrety kwiatów są moim autorskim cyklem felietonów ukazujących się w magazynie "Mam Ogród" i przedstawiają niezwykłe tajemnice roślin, które teraz i Ty możesz poznać!

3 komentarze:

  1. Miałam kiedyś te kwiatki, to dopiero dziwaki ale śliczne, warte uwagi :-)

    OdpowiedzUsuń
  2. chciałabym zaznaczyć, że dziwaczek Jalapa nie jest rośliną jednoroczną, tylko byliną. W Polsce należy go na zimę wykopać, bo nie wytrzymuje temperatur poniżej zera.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Rzeczywiście można go wykopać i przezimować, ale najczęściej traktujemy go jako roślinę jednoroczną.

      Usuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...